تبلیغات
وبلاگ دانشجویان آبدانان - مطالب خرداد 1393
چهارشنبه 28 خرداد 1393  06:25 ب.ظ

تقدیم به استاد عزیزم، محمد حیدری

آبدانان، شهری مدفون در دل تاریخ؟

شش هفت سالی دارم.

آخرین روزهای فصل بهار است، به اتفاق برادر بزرگم عارف می خواهیم برای پدر و خوشه چینان در زمین های کشاورزی مان در کنار روستای پشت قلعه، آب و غذایی ببریم، مادر، قابلمه ی غذاها را در روسری قرار داده و محکم گره زده است. سر از پا نمی شناسم. پس از مدت کوتاهی به مقصد می رسیم. قلعه ای بزرگ بر روی یک بلندی نظرم را جلب می کند. به سمت پدر می دوم و با اشتیاق تمام می گویم: پدر آنجا کجاست؟ او با نگاهی خسته و متعجب پاسخ می دهد: قلعه ی پشت قلعه است، مال خیلی قدیماست. پرسش هایی دیگر در ذهنم نقش می بندد، پرسش هایی که سال ها بعد با انتخاب رشته ی باستانشناسی مقدمه ای می شود برای آنکه تلاش کنم تا آبدانان عزیزم را به دیگران بهتر بشناسانم :

آبدانان، شهری در میان دو رشته کوه کبیرکوه و دینارکوه و رودخانه ای که از میان آن می گذرد. موقعیت جغرافیایی مناسب و منابع طبیعی بی نظیر، آن را به منطقه ای بکر و زیبا تبدیل کرده است. اما به راستی در مورد آن چه می دانیم؟ اصلا کلمه ی آبدانان به چه معنی است؟

اولین بار در حدود 80 سال پیش سر اورل استاین باستان شناس انگلیسی از منطقه ی آبدانان بازدید کرده و مقالاتی از آثار کشف شده قلعه ی هزاردر، پشت قلعه و هزارانی در همان زمان می نویسد. حدود چهل سال بعد پروفسور لویی واندنبرگ از دانشگاه گان بلژیک بررسی هایی در منطقه لرستان و پشتکوه انجام داد. از جمله مناطقی که مورد بررسی و کاوش قرارگرفت، گورستانی به نام ناهی بود. این گورستان در حوالی پشت قلعه آبدانان قرارگرفته و قدمت آن به هزاره ی سوم قبل از میلاد مسیح بر می گردد. از این گورستان، اشیاء بی نظیری شامل ظروف سفالی و مفرغی و ادوات جنگی به دست آمد. که هم اکنون در موزه ی دانشگاه بلژیک می باشند. اما در ارتباط با گورستان ناهی متاسفانه ناحیه ای که انسان ها در آن زندگی می کرده اند به دست نیامد.

و اما روایتی دیگر :

در سال 1930 میلادی یک لوح مفرغین نوشته دار به خط اکدی از همدان به  دست می آید که قراردادی میان یک بازرگان آشوری و یک شاهک نشین سرزمین ماد به نام آبدادان یا آبدانانا (Abdanana & Abdadan) است. کهنترین اشاره به نام سرزمین آبدادان در نوشته های آشوری مربوط به روزگار شلمانصر سوم (858 تا 824 قبل از میلاد مسیح) است. پس از آن بارها در کتیبه های آشوری شاهد نام شاهک نشین مادی آبدادان هستیم و  لشکرکشی هایی متعددی به این سرزمین توسط آشوری ها شده است. با توجه به موارد متعدد ذکر نام این شاهک نشین دوره ی ماد، می توان تصور کرد که در قلب زاگرس قرار داشته است (Streck, 1900) .  ولی به هر روی مکان یابی دقیق آن دشوار می نماید. باستان شناسان متعددی بر این عقیده اند که شاهک نشین آبدادان در دل خاک مدفون شده است.

بررسی های باستان شناسی در آبدانان و کلات مورموری نشان می دهد که در هزاره ی پنجم قبل از میلاد مسیح، منطقه، صحنه ی تعامل و تقابل بین کوچ نشینان و دامداران زاگرس از یک طرف و کشاورزان دشت از طرف دیگر بوده است. ابزارهای سنگی و سفال های منقوش زیبا از یافته های باستان شناسی این دوران است. در دوران مفرغ (2000 تا 1500 قبل از میلاد مسیح) در جای جای آبدانان شاهد ساخت انواع ابزارها و ظروف مفرغی که عمدتا در قبور یافت می شوند هستیم، این اشیاء مفرغی شامل سرگرزهای مفرغی، یراق اسب، کاسه های مفرغی، سرپیکان های مفرغی جهت شکار و .... هستند. در دوران تاریخی به خصوص اشکانی و ساسانی شاهد افزایش جمعیت، گسترش شهرنشینی و آبادانی هستیم. ضرب سکه های مربوط به این دوران در خود منطقه، نشان از اهمیت منطقه در دوران تاریخی دارد. بررسی ها و کاوش های باستان شناسی در آینده می تواند با قرار دادن همه ی آثار باستانی آبدانان در کنار یکدیگر، تاریخ چند هزار ساله ی این شهرستان را بازخوانی نماید.

با امید آن روز که کلنگ باستان شناسان، زادگاهم آبدانان را کاوش کرده و غبار سال ها نشسته بر تن اش را بزداید.

 

غفور کاکا

3 خرداد 1393

 


  • آخرین ویرایش:چهارشنبه 28 خرداد 1393
نظرات()   
   
شنبه 24 خرداد 1393  09:31 ب.ظ



مسابقات ساخت مجسمه شنی-اردیبهشت 93 ساری
بچه های آبدانان با این طرح اول شدند


  • آخرین ویرایش:شنبه 24 خرداد 1393
نظرات()